Proje Değerlendirme Raporu

• Sınırları Aşma e-Twinning Projesi Değerlendirme Raporu

  Gelişen ve değişen sosyal hayatın karmaşasında, çocuklara yeterli ilgiyi göstermemenin olumsuz sonuçlarını toplum olarak çekmekteyiz. İlgi gösterilmeyen çocukların diğerlerine göre sosyal, bilişsel, fiziksel ve ruhsal anlamda geride olduğu yapılan araştırmalarla ortaya konmuştur. Toplumların geleceklerini sağlam temellere oturtabilmeleri için toplumun sosyal yapısını oluşturacak olan çocukların bedensel ve ruhsal sağlıklarının korunması ve eğitilmeleri gerekliliği herkes tarafından kabul gören bir gerçektir (Kocaer, 2006).

  Yaşamak, sağlıklı büyümek ve gelişmek, eğitim olanaklarına sahip olmak gibi hakların yanı sıra bu haklarını kullanırken huzurlu ve mutlu olmak, istismar ve ihmale maruz kalmamak da çocukların en doğal hakkıdır(Gökler, 2006). Ülkemizde son yıllarda özellikle kadınlar ve çocuklar üzerinde tacizler, istismarlar ve ihmaller fazlasıyla yaşanmaktadır. Bu konuda en savunmasız ve bilinçsiz olan şüphesizdir ki çocuklardır. Çocukların temel hak ve hürriyetlerinin tam olarak bilinmemesi veya caydırıcı cezaların olmayışı fiziksel, duygusal ve eğitimsel ihmal ile fiziksel, duygusal, cinsel ve ekonomik istismara uğramasına neden olabilmektedir.(Sağır,Gözler,2013)

  Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından ise; istismarı  “Çocuğun sağlığını, fiziksel ve psikososyal gelişimini olumsuz etkileyen bir yetişkin, toplumu veya ülkesi tarafından, bilerek veya bilmeyerek yapılan her türlü fiziksel, duygusal, cinsel istismar, ihmal veya ihmalci davranış veya reklâm ve sömürü amacı ile çocuğun kullanımıdır” şeklinde tanımlanmaktadır (UNICEF,2010).

  DSÖ sitesinde ‘Çocuğa yönelik şiddet nasıl önlenir?’ başlığı ele alınmıştır. Çözüm yolları olarak da küçük çocuklara bir eğitim başlangıcı vermek için okul öncesi zenginleştirme programları, ebeveyn eğitimlerinin verilmesi, çocuklara yaşam becerileri eğitimlerinin kazandırılması öneriler arasındadır. (WHO,2018)

  Çocuk istismarı ve ihmalini önlemede erken dönemde aile ve çocukla kurulan ilişki ile birlikte verilen nitelikli eğitim ve danışmanlık hizmeti önem taşımaktadır. Bu kapsamda ele alındığında eğitim kurumları ve eğitimciler çocuk istismarının tanılanması ve önlenmesinde önemli roller üstlenmektedir. Okulöncesi eğitim kurumları gerek çocuk gerekse aile açısından oldukça önemli merkezlerdir. Araştırmalar bireyin zihinsel gelişiminin yaşamın ilk yılları olan 0-8 yaş arasında şekillendiğini, kişilik özelliklerinin bu dönemde oluştuğunu ortaya koymaktadır. Bu dönemde çocuğa ve aileye verilen nitelikli eğitim ile birçok toplumsal sorunun önlenmesine katkı sağlanabilmektedir.(Dereobalı,Çırak Karadağ,Sönmez,2004).

  Baginsky’ye (2003) göre çocukların günün üçte birini okulda geçirdiği göz önüne alınırsa, öğretmenler ve eğitim sektöründe çalışan diğer kişiler çocuk istismarının tanınması ve önlenmesine katkıda bulunmak açısından önemli bir konuma sahiptir. Öğretmenlerin, çocukları günlük olarak gözlemleme ve davranışlarını geçmiş davranışları ve yaşıt normlarıyla karşılaştırma olanakları vardır (Crenshaw, Crenshaw ve Lichtenberg, 1995).

  Projede çocuklara  kişisel sınırları öğrenme ve koruma becerilerinin yanında, karar verme becerileri ve gerekli durumlarda da hayır diyebilme becerileri kazandırma da amaçlandı.28 okul ve 31 öğretmen katıldı, Ocak 2018 tarihinde başlayıp ,Haziran 2018 tarihinde sona erdi.  Proje 6-11 yaş aralığında olan çocuklara hazırlanan ders planlarını uygulama şeklinde yapıldı. Ders planları projeye katılan öğretmenlerin iş birliği ile yazıldı . Ders planları hazırlanırken Casel Yaşam Becerileri, İlköğretim Rehberlik Etkinlikleri, Akran Eğitimcisinin El Kitabı kaynak olarak seçildi. Öğrencilerin yaş gruplarının küçük olması sebebiyle sunumlarda oyuncak kullanıldı, oyunlar oynandı.

  Proje sürecinde öğrencilerin dijital yeterlilikleri de geliştirildi. Quiver, voki, flaşcard oyunu, puzzle kullanılan web2 araçlarındadır. Proje yaygınlaştırılmasını ortak bir blogger sitesi kullanıldı. Proje yürütücüleri tüm çalışmalarını buraya kendisi yükleyerek projenin yaygınlaştırılmasına katkıda bulundu.( https://sinirlariasma.blogspot.com/)

  Sınırları Aşma e-Twinning Proje’sine veli semineri yapılarak 521 veliye çocuk ihmal ve istismarı hakkında bilgi verildi. Veli semineri sonunda yapılan değerlendirme anketi sonuçlarına göre;

  
  

  Anket Maddeleri		Yanıt	Evet	Kısmen	Hayır
  Sınıları Aşma e-Twinning Projesi hakkında bilgi edindim.		517	485	31	1
  e-Twinning hakkında bilgi sahibi oldum.		519	465	46	8
  İhmal ve istismar konusunda bilgilendim.		520	512	8	0
  Duygusal istismarın,fiziksel istismar kadar zarar verdiğini öğrendim.		518	505	13	0
  Çocuğumu nasıl koruyabileceğim konusunda yeterli bilgi aldım.		520	502	17	1
  İstismara uğrayan bir çocuğu fark edersem ne yapmam gerektiğini öğrendim.		521	493	27	1
  Çocuğumun bu projeye katılmasından memnun oldum.		519	512	7	1
  Çocuğumun e-Twinning Projelerinde yer almasını ister ve desteklerim.		518	505	12	1

  
  

   Veli  görüşlerine bakıldığında  çocuk ihmal ve istismarı hakkındaki bilgilendirildiği, proje süreci ve e-twinning  konusunda görüşlerinin olumlu olduğu görülmektedir. Velilere proje sonunda da proje hakkında görüşlerini tricider aracı ile yazmaları da  istenmiş, çocuklarının bu projeden kazanımlarından memnun oldukları sonucu çıkmıştır.

  Proje başında öğrencilere kişisel sınırlar, kendini koruma ve karar verme becerileri ile ilgili ön değerlendirme yapıldı. Öğrencilerin bu konularda olan kazanımlarının istenen düzeyde olmadığı, eksik ve yanlış bilgilerini olduğu saptandı. Öğrencilerin yaş gruplarına göre hazırlanan ders planları,etkinlikler,oyunlar,dramatizasyon çalışmaları ile öğrencilerin bu kazanımları aldıkları görüldü.

  Proje değerlendirme plickers web2 aracı ile okul öncesi, ilkokul ve ortaokul olarak  değerlendirme soruları yine görev alan öğretmenler tarafından yazıldı. Değerlendirmeyi her okul kendisi gerçekleştirerek, sonuçlarını proje twinspace sayfasında paylaştı.

  
  

  
  

  
  

  
  

  
  

  Okul Öncesi Değerlendirme Sonuçları:

  Okul Öncesi Değerlendirme Soruları	Doğru Cevap Sayısı	Yanlış Cevap Sayısı
  1-Vücudumuzda özel bölgelerimiz vardır. Özel bölgelerimize tanıdığımız veya tanımadığımız yetişkinlerin  ve arkadaşlarımızın, dokunmasına  izin vermemeliyiz.	145	3
  2-Okul tuvaletinde tanımadığın senden  büyük bir öğrenci  senin özel bölgeni açmanı ve ona  göstermeni istiyorsa gösterebiliriz.	146	2
  3-Arkadaşın oyun oynarken yere düştü ve bacağı kanıyor.Senden yardım istedi. Ona yardım etmen gerekir.	145	3
  4-Parkta oynarken tanımadığın bir yetişkin onunla evine gidersen sana bir hediye verebileceğini söylediğinde onun evine gitmek doğru mu yanlış mı?	146	2
  5-Arkadaşın senin onunla oynaman için başka bir arkadaşının çekmesinden kalemini alıp çöpe atmanı istemesi nasıl bir davranış?	140	8
  6-Kendimizi tehlikede hissettiğimiz zaman oradan uzaklaşmalı ve çığlık atmalıyız.	144	4
  7-Bir konuda karar verirken  anne ve babamızdan yardım alabiliriz	147	1
  8-Arkadaşın tuvalete birlikte girebileceğinizi söylüyor.	146	2
  9-Anne ve babamız  bize sarıldığında kendimizi iyi hissederiz.	147	1
  10-Yakın arkadaş olmak istediğin sınıf arkadaşın senden okul bahçe duvarına tırmanmanı ve atlamanı istiyorsa bunu yapmak doğru mu yanlış mı olur?	146	2
  11-Tanıdığın bir yetişkin sana seni mutsuz edecek şeyler yaptı.Senden bunu saklamanı söyledi.Sen ondan korkuyorsun ve  üzgün hissediyorsun. Onun yaptıklarını aileme anlatmam gerekir	146	2

  
  

  
  

  
  

  İlkokul Değerlendirme Sonuçları:

  İlkokul Değerlendirme Soruları	Doğru Cevap Sayısı	Yanlış cevap sayısı
  1-Vücudumuzda özel bölgeler vardır.	157	10
  2-Biri bizi tehdit ettiğinde güvendiğimiz bir yetişkinden yardım istemeliyiz.	161	6
  3-Biri bizi kaçırmaya kalktığında hiç ses çıkarmamalıyız.	157	10
  4-Hasta olduğumuzda doktor annemizin yanında bizi muayene edebilir.	157	10
  5-Birisi bize zarar veriyor ve korkutuyorsan bunu  kimseye söylememek gerekir.	162	5
  6-Bize zarar vermek isteyecek bazı yetişkinler olabilir.	161	6
  7-Kendimizin ve başkalarının güvenliği için arkadaşlarımızın yanlış olan önerilerine ‘hayır’ demeliyiz.	161	6
  8-Tanıdığımız insanlarla ailemize haber vermeden bir yerlere gidebiliriz.	161	6
  9-Biri bize zarar vermeye kalktığında ‘hayır’ diyerek çığlık atmak gerekir.	162	5
  10-İyi arkadaşların önerilerine ‘hayır’ desek bile,onlar yine de bizimle arkadaşlık etmeye devam eder.	161	6

  
  

  Bu projede yer alan öğretmenlerin proje süreci sonunda proje hakkında görüşleri alındı. Elde edilen verilere göre öğretmenlerin bu projedeki işbirliği, proje performansı ve kazanımları hakkında olumlu görüş belirttikleri saptandı.

  Anket Maddeleri	Yanıt Sayısı	Evet	Kısmen	Hayır
  Projeyi yürütmekten memnun musunuz?	36	34	2	0
  Projede ortaklar arası işbirliği sağlandı mı?	36	33	3	0
  Bu projenin mesleki ve kişisel gelişiminize katkı sağladığını düşünüyor musunuz?	36	34	2	0
  Proje planında olan etkinlikleri zamanında uyguladınız mı?	36	27	8	1
  Projenin teknoloji kullanımına olumlu etkileri olduğunu düşünüyor musunuz?	36	33	3	0
  Proje twinspace sayfasını etkin ve verimli bir şekilde kullandınız mı?	35	31	4	0
  Proje çıktılarını proje bittikten sonra da kullanmayı düşünüyor musunuz?	36	33	3	0
  Proje değerlendirme etkinliklerini planlayıp uyguladınız mı?	35	28	6	1
  Projede gerçekleştirilen ortak etkinliklere katıldınız mı?	36	33	3	0

  
  

  148 Okul Öncesi öğrencisi,167 ilkokul öğrencisi olmak üzere toplam 315 öğrencinin plickers değerlendirmesine katılmıştır. Okul Öncesi ve İlkokul değerlendirme sonuçlarına baktığımızda, proje hedeflerine ulaşıldığı görülüyor. Öğrenciler proje aktiviteleri sayesinde kişisel sınırlarını ,kendileri korumayı ,tehlikeli bir durumda neler yapabileceklerini öğrendiler. Doğru karar verme becerilerini geliştirerek, gerekli durumlarda ‘hayır’ diyebilme  becerisi geliştirdiler. Ayrıca kullanılan web2 aracı plickers öğrenciler tarafından oldukça eğlenceli bulundu ve öğrenciler değerlendirmede de eğlenerek çalıştılar.

  Kaynakça

  1- Baginsky, M. (2003). Newly qualified teachers and child protection: A survey of their views, training and experiences. Child Abuse Review, 12, 119–127.

  2- Birleşmiş Milletler Çocuk Fonu (UNICEF). (2013). Dünyada Çocuklarının Durumu: Kentsel Bir Dünyada Çocuklar. http://www.unicef.org.tr/tr (Erişim Tarihi: 20.06.2013).

  3- Crenshaw, W. B., Crenshaw, L. M. ve Lichtenberg, J.W. (1995). When educators confront child abuse: An analysis of the decision to report. Child Abuse and Neglect, 19 (9), 1095-1113.

  
  

  4- Dereobalı,Çırak Karadağ,Sönmez,2004). Okulöncesi Eğitim Öğretmenlerinin Çocuk İstismari, İhmali,

  Şiddet Ve Eğitimcilerin Rolü Konusundaki Görüşleri, Ege Eğitim Dergisi 2013 (14) 1: 50–66

  5- Dünya Sağlık Örgütü(WHO).(2018). http://www.who.int/features/qa/44/en/ (Erişim Tarihi:5.05.2018)

  6- Gökler, R. (2009). Okullarda Akran Zorbalığı. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 6 (2), 511-537

  7- Kocaer, Ü. (2006). Hekim ve Hemşirelerin Çocuk İstismarı ve İhmaline Yönelik Farkındalık Düzeyleri. Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.

  8-Sağır,Gözler (2013).Sınıf Öğretmenlerinin Çocuk İstismarı ve İhmaline Yönelik Görüşleri ve Farkındalık Düzeyleri